Style piwa: Festbier

Na papierze to raczej jeden z mniej szacownych stylów piwa. W dużej mierze wydaje się ukłonem w stronę masowego konsumenta - powstał w wyniku procesu odchodzenia od zbyt ciężkich i ambitnych słodów ciemnych i bursztynowych oraz od zbyt gorzkiego i natarczywego nachmielenia. Dobrze zrobiony Festbier może mieć jednak jak największą rację bytu jako dobre, porządnie słodowe, krzepkie, czyste, ale pełne smaku comfort beer.

Sedno stylu

Festbier jest jedną z licznych odmian jasnego lagera - jedną z najcięższych i najbardziej słodowych. Wywodzi się bezpośrednio z piw marcowych i de facto jest ich jasną wersją - zachowuje podobną moc i podobnie silne nastawienie na słód, pozbywając się jednak jakichkolwiek słodów karmelowych, a pełniejszy słód monachijski zastępując niemal całkiem jaśniejszym i czystszym słodem pilzneńskim. Można też Festbiera nazwać mocnym Hellesem.

Ma więc to piwo około 6% alkoholu, niemal całkowicie słodowy profil o słodko-zbożowym charakterze, jest typowo lagerowo czysty, a chmiel (oczywiście klasycznie niemiecki) odgrywa w nim rolę poboczną - powinien być wyczuwalny w aromacie i w goryczce, ale zdecydowanie na odległym tle względem słodu.

Miejsce i czas

Styl powstał oczywiście w Niemczech i jest dość młody jak na ten kraj. Za pierwowzór uważa się wersję Paulanera z lat 70. XX wieku, ale prawdziwie eksplodował w latach 90., kiedy wyparł z Oktoberfestu bursztynowego Märzena. Jego powstanie było pragmatycznym krokiem - Märzen stał się zbyt ciemny, ciężki i skomplikowany na współczesny gust masowego konsumenta, więc żeby piwo wciąż lało się strumieniami na Oktoberfeście i na podobnych mu "festach" w całych Niemczech, stworzono całkowicie jasną wersję tego piwa. Właśnie wszelakie niemieckie festy są jego naturalnym środowiskiem - poza tym jest warzony tylko okazjonalnie przez te browary rzemieślnicze, które lubią eksperymentować z przeróżnymi stylami.

Przegląd

Udało mi się zgromadzić trzy Festbiery z trzech różnych krajów: Polski, Szkocji i francuskiej filii browaru z USA. Wszystkie pochodzą z browarów rzemieślniczych, zabrakło więc w przeglądzie typowego niemieckiego Festbiera z dużego bawarskiego browaru - te jednak są słabo dostępne poza ich ojczyzną, a nawet czasem poza festami.

1. Browar Pinta (Polska): Prost!

5,8%
14 blg
UT: 3.57
do 19.06.2026

Miałem szczęście - akurat gdy zabrałem się za ten przegląd, najlepszy browar w Polsce wypuścił niedługo wcześniej piwo w tym stylu, po raz pierwszy i kto wie, czy nie ostatni (w okazjonalnej serii Pinta of the Month). Na zasyp składają się słód pilzneński, Carapils i monachijski typ II. Jedyny użyty chmiel to Hallertauer Mittelfrüh.

Głębokie złoto wchodzące prawie w jasny bursztyn przez niebagatelne zmętnienie. Piękna piana. Czysto słodowy, zbożowy aromat - ładny, może ciut za mało intensywny, ale bardzo ładny, z ogrzaniem pojawia się też więcej tradycyjnego, kwiatowego chmielu. W smaku nie jest jakoś mega mocno w stylu - wyraźny jest udział ciemniejszych niż pilzneński słodów, jest mocno chlebowe i tostowe, trochę idzie w kierunku marcowego, nawet mocno. Ma też dość poważną goryczkę, może nie wysoką, ale niemałą. Jest bardzo przyjemnie miękkie, zaokrąglone, słodowe, pełne. Mimo wszystko w stylu się moim zdaniem mieści. Bardzo dobre piwo, zwłaszcza jak na prostego jasnego lagera.

7.5/10

2. Newbarns Brewery (Szkocja): Hopfenfest

5,6%
UT: 3.63

Regularnie (raz w roku) warzona interpretacja Festbiera w wykonaniu browaru z Edynburga. Możliwe, że minimalnie po terminie - ciężko odczytać datę ważności, ale może to być luty 2026 (otwieram w marcu).

Bardzo jasne, już raczej słomkowe niż złote. Minimalnie mętne. Bardzo ładna piana. Zapach to... nowofalowy, cytrusowy chmiel, taki grejpfrutowo-limonkowy, bardzo ładny, choć słodowość jest co najwyżej w tle, więc jest to mega nie w stylu. Od APA różni się tylko tym, że ma czysty lagerowy profil drożdżowy. I również w smaku - słodu jest już ciut więcej, ale dalej dominuje fajny, cytrusowy, nawet trochę skórkowo-cytrusowy chmiel, pojawia się też bardzo wyrazista goryczka. Bardzo dobre piwo, ale to raczej taki nowofalowy pils, z Festbierem nie ma wspólnego prawie nic.

7.5/10

3. Outer Range Brewing Co. (USA): ORB Festbier

5,3%
UT: 3.74

Outer Range to jeden z najlepiej ocenianych browarów w stanie Kolorado, założony w miejscowości Frisco niedaleko Denver w 2016 roku. W 2022 dorobił się filii we Francji, w Alpach, w miejscowości Sallanches, rzut beretem od Mont Blanc. W tej filii zostało uwarzone to właśnie piwo - Festbier trochę za słaby na prawilnego Festbiera.

Głębokie złoto, bardzo lekkie, ale wyraźne zmętnienie. Przyzwoita piana, choć nie obłędnie trwała. Czysty, klasyczny, jasno-słodowy aromat o czystym lagerowym profilu, przyjemny, bardzo zbożowy, może minimalnie biszkoptowy nawet; raczej nie ma mowy o chmielu, choć może troszkę jakichś kwiatów. W smaku nie dzieje się za wiele, ale jest przyjemne - zbożowe, słodowe, chlebowe, dające trochę krzepkie wrażenie, ale pozostające pijalnym i lekkim. Nawet jak na styl rola chmielu jest bardzo ograniczona. No nie jest porywające, ale dobrze zrobione i przyjemne.

7.0/10

Wyniki

1. Newbarns: Hopfenfest   7.5/10
2. Pinta: Prost!   7.5/10
3. Outer Range: ORB Festbier   7.0/10

Konkluzje

- Dziś prawdziwych Festbierów już nie ma? Tak, poza ich naturalnym środowiskiem nie jest o nie łatwo. Zwycięzca tego przeglądu nie jest nim absolutnie; piwo, które najbardziej przypominało go w smaku, było jednak dość mocno poniżej widełek mocy dla stylu; w końcu piwo Pinty niebezpiecznie romansowało z piwem marcowym, od którego Festbier powinien być jednak solidnie odgrodzony.

- W tych dwóch piwach, które Festbierami dało się nazwać, wyczuwalny był potencjał tego stylu - niemały i nie bardzo duży. To styl raczej skazany na pewną nudę, jeśli ma być wierny swoim założeniom. Ale też ma szansę być czymś bardzo, ale to bardzo przyjemnym.

- Potencjał stylu jeszcze bardziej niż ten przegląd pokazuje mi wspomnienia Festbiera z legendarnego monachijskiego Hofbräuhausu, które dawno temu udało mi się kupić w polskim sklepie. I przypuszczam, że jeśli szukać Festbiera idealnego, to właśnie w dużych bawarskich warzelniach, nie u rzemieślników. Jak to zresztą nierzadko z lagerami bywa.