Dzienniki z podróży: Portugalia I. Część I
Jak dobrze wreszcie zacząć podróż bez turbulencji. Przynajmniej bez większych, bo nie tak całkiem bez żadnych: lekkie opóźnienie lotu Frankfurt-Lizbona i duże opóźnienie w oczekiwaniu na bagaże po tym locie wprowadziło trochę pośpiechu i odrobinę stresu. Ale po pierwsze finalnie wszystko się udało, a po drugie czymże to jest przy wyjeżdżaniu na urlop z nieprzewidywalnym bólem zęba swoim i nagłym bólem pleców partnerki albo ze śnieżycami na drodze bez zimowych opon i koniecznością lecenia zamiast jechania.
Rozpoczynamy pierwszą i chyba jednak fundamentalną podróż portugalską. W Portugalii jestem po raz drugi w życiu, ale pierwszy był 21 lat temu i niewiele z niego pamiętam. 1/3 pójdzie na samą stolicę, a potem, w uproszczeniu, Estremadura i Alentejo.
Przyjemny lot do Frankfurtu via Air Dolomiti, miło zobaczyć to zacne miasto nawet z okien samolotu. Lot do Lizbony już dużo mniej przyjemny, bo samolot typu rajanerowego i siedziałem na środkowym miejscu, ale wciąż udało się skupić na tyle, by przeczytać poniewczasie cały artykuł na wikipedii o historii Portugalii i poprawić jeszcze męczeniem buły Heideggera. Potem to mozolne oczekiwanie na bagaż, taxi i jesteśmy zameldowani na granicy dwóch starych miast Lizbony, starej-starej Alfamy i nowej-starej Baixy.
Pierwsze krótkie wrażenia bardzo pozytywne: mniej więcej tak sobie to miasto wyobrażałem. Mnóstwo wzniesień i ciasnych uliczek, nietypowa architektura kamienic, takie przyjemne, wyluzowane, lekkie zaniedbanie. Chyba będzie fajnie.
Dzisiaj tylko jedna atrakcja - oceanarium. Cieszę się, że Julia chciała tam pójść, bo sam bym raczej nie poszedł. A byłoby jednak czego żałować - mimo wszystko bardzo interesujące doświadczenie poobserwować te wszystkie niezwykłe stworzenia. Samogłów, ryba z horroru, to mój faworyt na dziś.
No i już wleciała jedna z godniejszych zapamiętania kolacji w życiu, a już na pewno jedna z najlepszych morskich: bezbłędne ostrygi, śmieszne ale sympatyczne muszle, absolutnie wybitnie zrobiona ośmiornica z krewetkami i pyszny kalmar. Podoba mi się, że czosnkowość tych dań jest bardzo subtelna - Portugalczycy bardzo dużo czosnku używają, ale za to jak widać z głową.
I tyle, trzeba się wyspać i jutro zaczynamy na poważnie.
Dzień 2
Intensywny - tak naprawdę konkretnych miejsc nie zobaczyliśmy bardzo wiele, wyszliśmy dość późno i jeszcze trafiła się godzinna przerwa na kwaterze, ale intensywność nadaje chodzenie po wzgórzystej Lizbonie (to lubię) i upał (tego w podróżach nie lubię wręcz coraz bardziej - nie tylko męczy, ale też odbiera skupienie).
Lizbona już zauroczyła. To bardzo klimatyczne i piękne miasto. Raczej nie będzie w ścisłym topie moich ulubionych, ale będzie wysoko. Daleko jej do tego wymuskania, jakie ma wiele z najpiękniejszych i najbogatszych miast Europy - zaniedbanie kryje się praktycznie na każdym kroku. Ale prawie zawsze jest to zaniedbanie w typie śródziemnomorskim, to jest raczej klimatyczne niż brzydkie, niż w typie, na przykład, bułgarskim - nierzadko przygnębiające. Choć parę ruin, mimo że nie opuściliśmy dość ścisłego centrum ani na chwilę, zdążyło się zobaczyć, i śmieciowo mogłoby to wyglądać lepiej (choć nie jest jakoś źle).
Dzisiaj głównie na Alfamie - labiryntowym, nieskończenie wzgórzystym, usianym wąskimi uliczkami i niemożliwymi przejściami najstarszym tu starym mieście post-arabskim. Znakomitym, choć Albaicin w Granadzie podobał mi się nieco bardziej - może dlatego, że widziałem go wcześniej, z mniejszym doświadczeniem. Zanim jednak Alfama, to śniadanie w postaci pasteis de nata i kawy na Baixy. Wspaniała potrawa, jedna z moich ulubionych na świecie, choć taka prosta. Z Włoch najbardziej brakuje mi we Wrocławiu gorzkich aperitifów bezalkoholowych na każdym rogu, stąd - zdecydowanie tego.
Katedra widziana na razie tylko z zewnątrz - bardzo surowa, bardzo masywna, tłusta, ciężka, ciosana z wielkiego głazu, prymitywna, bardzo fajna. Jakieś dwa inne przypadkowe kościoły po drodze, w tym jeden przy miejscu urodzenia św. Antoniego. Muzeum Fado - małe, skromne, chociaż ten nie aż tak rozległy temat może wyczerpujące. Piękne gitary, zwłaszcza te portugalskie. Panteon Narodowy - ciekawe miejsce z dziwną historią, kościół, który przestał być kościołem z nietypowych powodów, w którym znajdują się sarkofagi wielkich Portugalczyków, które nie są tak naprawdę sarkofagami, bo są puste; a z realnie pochowanych tam ludzi choćby... Eusebio. Sama budowla bardzo monumentalna, też surowa, ale już nie prymitywna, faktycznie taka dość "państwowa" jak na kościół (z architektonicznego punktu widzenia). Piękne widoki na miasto z góry.
Okazało się, że bifanas, portugalskie kanapki z mięsem na ciepło, przynajmniej te serwowane w Union Empanadas niedaleko naszego noclegu, to rzecz genialna. Mocno przerosły oczekiwania. Lunch do zapamiętania na całe życie mimo swojej prostoty.
Zamek św. Jerzego warto odwiedzić, mimo że najbardziej chodzi w nim o widoki, a tych jest w Lizbonie zatrzęsienie darmowych. Ale z zamku są po pierwsze widoki wybitne, po drugie trochę mniej zadeptane niż gdzie indziej (bo płatne), po trzecie sam zamek jest dość imponujący, taki sam jak katedra stylistycznie. Potem trzy różne punkty widokowe; paradoksalnie najlepszy ten najniższy: biała, piętrząca się zabudowa Lizbony w ostatnich, złotych promieniach słońca, wchodząca do rzeki ogromnej jak morze.
Zdecydowałem się tutaj raz szarpnąć na nietanią przyjemność kolacji z muzyką fado na żywo; jak gdziekolwiek jest silna tradycja lokalnego folku, to trzeba jej doświadczyć. Jedzenie było dobre z plusem, co w przypadku tego typu wieczorów jest podobno rzadkością, aczkolwiek głębszych opisów raczej niewarte; natomiast sama muzyka przerosła moje oczekiwania o kilka poziomów. To bardzo "konwencjonalna" muzyka, tzn. każdy utwór jest do innych dość podobny, ale potrafi mieć sporą siłę rażenia emocjonalnego i wymaga sporych umiejętności. Wymagające, głębokie, ekspresyjne, mocno skaczące po tonach partie wokalne; wirtuozerska, improwizacyjna praca gitary portugalskiej i tradycyjna gitara w roli rytmiczno-harmonicznej - niby ciągle to samo, ale muzycy potrafią sporo tym wyrazić. Trzy śpiewaczki - każda kolejna na oko dwa razy starsza od poprzedniej, każda kolejna lepsza, choć już pierwsza zawiesiła poprzeczkę wysoko. Pogadaliśmy trochę z bardzo miłą parą z Wirginii przy stoliku obok; pan z ukraińsko-polskimi korzeniami.
Kolacja trwała 3 godziny, więc nocne spacery już nie dzisiaj.
Dzień 3
Przeklęty upał. Wróg zwiedzania nie mniejszy niż mróz, a chyba większy niż deszcz.
Alfama to zdecydowanie ta lepsza część starówki niż Baixa. Bez dwóch zdań. Baixa może byłaby równie dobra - kompletnie inna, bardziej elegancka, ale nie mniej ciekawa - gdyby nie to, że jest, trochę o dziwo, znacznie bardziej zaturystyczniona i uturystyczniona niż Alfama.
Śniadanie w uroczej lokalnej kawiarni na trzy stoliki z przemiłym panem, zapewne właścicielem, urocze tosty z serem i szynką i po bardzo dobrym pastelu. Wydawało się, że będzie też niedrogo, ale okazało się w sumie jednak dość drogo. Parę przyjemnych, ładnych placów - Rossio, Praça da Figueira - ale żaden nie jakiś wybitny, w Lizbonie jak na stolicę nie czuć wielkiego pieniądza, może to dobrze, ale to miasto nie jest takie grand jak najtłustsze miasta Europy. Kościół św. Dominika - jedyny w swoim rodzaju, ocalony po kataklizmach, jak z podwodnego miasta, trochę straszny, mroczny, zmurszały, fantastyczny. Bardziej jak ruina niż jak architektura, chociaż przez nadbudowę w pełni funkcjonalny budynek sakralny. Winda św. Justyny, bardzo ładna konstrukcja. Piękną ruiną jest klasztor karmelitów; muzeum archeologiczne przy nim jest dość niewielkie, ale treściwe i pełne ciekawych eksponatów. Mumie peruwiańskie z XVI w. zostaną w pamięci najbardziej. Jest coś w Portugalii takiego dziwnego, mrocznego, jakby nie z tego świata, jakby właśnie z dna oceanu. Podoba mi się to. Ten styl manueliński zresztą też ma coś takiego w sobie.
Przepyszne pasteis de nata w Manteigaria przy placu Camoesa. Przepyszne. Przypadkiem trafiliśmy na najstarszą księgarnię świata, gdzie pełno Pessoi. Kupiłem spontanicznie obszerny tom poezji po angielsku. Kupiliśmy też parę konserw sardynkowych i dorszowych. I upał wykończył nas już na tym etapie tak, że po zaledwie czterech godzinach trzeba było zrobić przerwę w trochę wychłodzonym miejscu noclegowym, która wyszła nawet dwugodzinna. Na szczęście nowy tryb podróży na to pozwala.
Po przerwie powrót na Baixę. Rua Augusta to niby ładna i reprezentatywna oś widokowa z łukiem tryumfalnym na końcu, ale trochę nieznośna. Cała w turystycznych, średnio zachęcających knajpach i międzynarodowych sklepach. Jak ktoś narzeka na Grodzką w Krakowie, niech spróbuje tego. Trochę rozczarowany jestem współczesną urbanistyką portugalską - nawet taka ulica poprzecinana samochodowymi, na których pieszy nie ma wiecznego pierwszeństwa, a czerwone-zielone. Nie chcę za mocno oceniać, nie znając specyfiki miasta, ale pewnie by się dało lepiej.
Za to ten łuk tryumfalny bardzo zacny i w końcu plac za nim, Praça do Comercio, godny takiej słynnej stolicy. W upale nie da się na tym placu wytrzymać, ale poza tym jest piękny - między łukiem a rzeką o morskim odczuciu. Wyśmienite widoki ze szczytu Łuku Triumfalnego - potwierdzenie, że nie zawsze wyżej znaczy lepiej, często nie. Tutaj Lizbona już jest trochę grand, choć jeszcze to taka grandioza w ryzach kameralności.
Wybitna kolacja. Lokal specjalizuje się w daniach trochę mniejszych niż pełnowymiarowe, przeznaczonych do dzielenia się. Na przystawkę smaczniutkie sardynki w oliwie z octem. Potem już wybitności - genialne bakłażany w jakiejś panierce z jakąś śmietaną z czymś wędzonym z orzechami, świetna ośmiornica z puree batatowym w esencjonalnym sosie, błyskotliwa sałatka z pomarańczą, ryż w kolendrowym sosie i policzki wieprzowe w jeszcze bardziej esencjonalnym sosie z puree pomidorowo-jakimś tam. Na deser zabrakło miejsca.
Wieczorem spaceruje się już doskonale, to jedyny plus tej pogody. Przyjemna promenada nad rzeką i dojście z powrotem do Praça do Comercio. Rua Augusta po zmroku jeszcze gorsza, bo te wszystkie knajpy, tj. ich stoliki na środku ulicy, rażą upiornie mocnym białym światłem.
Jutro Belém. Na razie trochę brakuje mi konkretu w tym mieście, jest świetne przede wszystkim jako miasto, ale nie było jeszcze pojedynczej wybitnej atrakcji. Poza jedzeniem. Może jutro się to zmieni.
Dzień 4
Istotnie klasztor Hieronimitów to jest ten wyczekiwany lizboński konkret. Ale po kolei. Na śniadanie bifanas w bardziej ortodoksyjnej wersji niż dwa dni temu - nie z przyprawioną, elegancką szarpaną wieprzowiną, a z prostym, byle jak posiekanym mięchem z wielkiego gara, nie z autorskim sosikiem, a z musztardą z tubki. Ma to też swój urok i niezłe jest, zwłaszcza w wersji z jajkiem, ale jednak dużo mniej ekscytujące.
Podróż tramwajem do odległego Belém, prawie przy granicy miasta. Budynek MAAT (Muzeum Sztuki, Architektury i Technologii) to jeden z nielicznych bastionów ciekawej architektury współczesnej w Portugalii. Narodowe Muzeum Powozów absolutnie wybitne w swojej kategorii - muzea tudzież wystawy powozów kojarzą mi się z lekką nudą, zwykle jeden czy dwa obiekty są tam imponujące. Tutaj jest takich kilkadziesiąt, a parę jest nadnaturalnych i wpisuje się w motyw Portugalii jako dziwnego, podwodnego, mrocznego królestwa.
Oryginalne, pierwowzorne, pradawne pastele z Belém, za którymi trzeba odstać swoje w kolejce, nie zawiodły. Czy najlepsze z próbowanych - nie mam przekonania, nadzienie chyba najlepsze, wszechogarniające, natomiast ciasto już nie - jest go przede wszystkim trochę za mało w stosunku do nadzienia. Ale i tak to obłędna rzecz.
Prawie tak obłędna jak klasztor Hieronimitów, już na 100% miejsce numer jeden w Lizbonie, eksplozja jedynego w swoim rodzaju, cudownego gotyku manuelińskiego, osadzonego w oceanicznym uniwersum. Podobało mi się połączenie nieskończoności archi-rzeźbiarskiego ornamentu z elegancją i czystością monochromatyzmu piaskowcowego klasztoru. Częściowo zewnętrzna elewacja jeszcze w remoncie, również kościół można zobaczyć tylko zza tylnych ławek, bo coś tam jeszcze robią, więc chciałbym kiedyś wrócić, ale najważniejsze rzeczy widać. Jeden z najpiękniejszych obiektów sakralnych, jakie widziałem w życiu, i jeden z najbardziej wyjątkowych.
Torre de Belém trochę rozczarowuje, chociaż zgodnie z planem. To śliczna budowla, ale to trochę absurd, jak bardzo oblegana i że trzeba bookować wejście z wyprzedzeniem. Zwłaszcza że najważniejsze widać z zewnątrz.
Muzeum sztuki współczesnej i centrum architektury MAC/CCB, chociaż jak na tego typu miejsca wybitnie obfite i rozległe, jednak z gatunku tych pożal się Boże. Na takiej powierzchni znajdą się jakieś dzieła godne uwagi (choć o wybitność nie ociera się ani jedno, również z tych starych mistrzów "współczesności"), natomiast zagęszczenie karygodnych, niepoważnych, śmiesznych, nędznych - jest bardzo duże. Szkoda kasy, lepiej zainwestować w parę dodatkowych pasteis.
Kolejna godna odnotowania kolacja, w malutkiej restauracji jakby prowadzonej przez jednego człowieka. Chleb z oliwą zawsze jest dobrym pomysłem; spoko mule; pyszna portugalska szynka posypana rubasznie oregano; wyśmienity zapiekany ser kozi z figową marmoladą; niemoralnie obfita porcja ryżu z ośmiornicą, bardzo dobrego; spaghetti z sepią, które ledwo prześwitywało pod górą owoców morza. Na razie miejsce trzecie wśród knajp, ale ciągle wysoki poziom.
Dzisiaj niby trochę chłodniej, ale na słońcu dalej piekło. Wieczorem, po kolacji, w oczekiwaniu na tramwaj, w krótkich spodenkach i t-shircie, po raz pierwszy zrobiło mi się tu minimalnie zimnawo.
Lizbonę lubię coraz bardziej, chociaż czuję jeszcze mocniej, że w ścisłym topie moich ulubionych miast nie zostanie. Nie wiem czemu, ale chyba przez poziom uturystycznienia po prostu. Już ten męczący poziom, do którego dochodzi tak naprawdę dość niewiele miast. Sprawdziłem wczoraj wieczorem, jak plasuje się w rankingach zaturystycznienia, bo trochę jestem zaskoczony, miałem obraz tego miasta jako w stosunku do jakiejś Barcelony czy Florencji jednak jeszcze relatywnie niszowego. A jednak faktycznie jest w czołówce europejskiej. Trochę szkoda. Ale i ciężko się dziwić.
Trochę też jednak widać dystans od standardowej Europy zachodniej pod względem urbanistycznym. Trochę taki rozpierdak jednak występuje, dla pieszych bywa średnio przyjaźnie, takich super zadbanych obszarów prawie tu nie ma.
Dzień 5
Nie ma bardziej męczącego trybu podróży niż zwiedzanie wielkiego miasta. Może tylko zwiedzanie wielkiego miasta w upale. Trochę nie mogę się już doczekać wypożyczenia auta.
Dzisiaj eksploracja trochę mniej oczywistej Lizbony, choć nic bardzo niszowego. Na dzień dobry wizyta w Cafe A Brasileira, gdzie Pessoa przesiadywał godzinami i gdzie, przed lokalem, znajduje się jego pomnik. Kawiarnia jest zabytkowa i ładna, ponad stuletnia, przez co wszystko jest w niej mniej więcej dwa razy droższe niż gdzie indziej, a wcale nie ponadprzeciętne smakowo, aczkolwiek mimo wszystko na dobrym poziomie. Warto się szarpnąć chociaż na kawę (akurat pyszną) i jakieś ciastko, żeby doznać legendarnego miejsca.
Kościół św. Rocha to jeden z nielicznych kościołów Lizbony, które mocniej imponują (efekt trzęsienia ziemi). Specyficzny, bo nie bardzo nieciekawe zewnętrze ani nawet główna nawa i ołtarz są tu najlepsze (chociaż architektonicznie podoba mi się rygoryzm, porządek, swoista kanciastość tej budowli), a boczne kaplice, które przypominają mi hiszpańskie, złotodajne, przyjemnie niesubtelne podejście do baroku. Ta z błękitnym marmurem zapadła w pamięć. Muzeum sztuki sakralnej przy kościele dobre, choć mało jakichś wybitnych eksponatów.
Dziś odmiana od pasteli (wciągnąłem tylko jednego symbolicznie w Brasileirze) - chyba najlepsze ciasto czekoladowe, jakie jadłem w życiu w Landeau Chocolate. Ciasto, mus i puder, trzy warstwy. Niezwykła esencja, sam lokal też bardzo przyjemny.
Spacer w górę do nieco bardziej elitarnej dzielnicy Principe Real. Przyjemny punkt widokowy São Pedro de Alcântara, w porządku ogród Principe Real. Znakomite, a akurat stosunkowo niszowe (rzadki przypadek miejsca w Lizbonie gdzie naprawdę bardzo mało ludzi) Muzeum Medeiros e Almeida; połączenie pięknych wnętrz z muzeum sztuki użytkowej, świetnym, bogatym, z mnóstwem fascynujących eksponatów. Warto bardziej niż wiele bardziej znanych miejsc tutaj. Lizbona nie słynie z wielkich parków - jako najlepszy rozpoznałem taki dość niewielki, ale godny Jardim Estrella. Niedaleko stamtąd coś, o czym marzyłem od mniej więcej równo trzech lat, od lektury Księgi niepokoju w drodze do Mediolanu i potem Helsinek - odwiedziny domu Pessoi, w którym pisarz spędził ostatnie 15 lat życia. Niewielkie, ale dobrze zrobione, treściwe, klimatyczne muzeum o tej postaci. Poczułem, że spełniłem życiową powinność.
Bazylika Estrela - niby bardzo ładny kościół, majestatyczny i z zewnątrz, i od wewnątrz, ale czegoś brakuje. Może zbyt niedawno odwiedzałem podobne, a dużo wspanialsze budowle w Lombardii. Fajny nagrobek jakiejś tam królowej z czachami.
Muzeum Orientu, przez poślizg na początku dnia, zwiedzaliśmy w ogromnym pośpiechu, a okazało się fascynujące i chyba jutro tam wrócimy. Fantastyczne bogactwo eksponatów z różnych miejsc w Azji. Ale też dużo interesującego tekstu. Raczej na jeden dzień niż na jedną godzinę.
Najlepsza kolacja jak dotąd i pewnie już najlepsza do końca. Spoko krokiety z ośmiornicą, ale poza tym już nie spoko, a wybitnie - wybitny topiony ser owczy z miodem i tymiankiem z dodatkiem ananasowej marmolady, wybitne risotto z krewetkami i krewetą tygrysią, wybitna ośmiornica zasypana czosnkiem, w której jednak czosnek nie jest dominantą, a ciągle dość subtelną przyprawą. Pierwszy kieliszek wina - jakieś białe z regionu Lizbony, spoko do jedzenia, ale niegodne wnikliwszej uwagi, bardzo proste, przyjemne.
Wreszcie wybrałem się na wieczorny spacer. I odrobinę rozczarowałem. Po zmroku niedociągnięcia tego miasta jakby mocniej są widoczne. Coraz bardziej dostrzegam jego urbanistyczne ciemne strony - często nieprzyjemnie tu być pieszym, trzeba uważać pod nogi na nierówności, doszukiwać się przejść, trzymać wąskich chodników; zadziwiająco mało jest stref czysto pieszych lub przynajmniej takich z mocno ograniczonym ruchem. Iluminacyjnie bez rewelacji. Ale wciąż urok tego miasta jest wielki i już zaczynam za nim tęsknić, choć jeszcze jeden pełny dzień. Ale chyba za dnia przekonuje mnie bardziej niż po zmroku.
Dzień 6
No i koniec Lizbony.
Trochę mnie jednak to miasto zaskoczyło. Właściwie częściowo na minus, chociaż to kwestia ogromnych oczekiwań. Jest mniej malownicze urbanistycznie, niż się spodziewałem - bardziej brutalne, portowe, miejskie, przemysłowe. Jest bardziej turystyczne. Brudniejsze, mniej zadbane, mniej walkable. Ale te niedociągnięcia nie przykrywają walorów, które są potężne i czynią to miasto wciąż jednym z najważniejszych do zobaczenia w Europie, na świecie.
Dzisiaj na początek wizyta we wnętrzu katedry. Trochę widać i czuć, że dużo tu odbudowy/przebudowy, że nie jest to taki w pełny autentyczny mrok romanizmu, ale wciąż robi wrażenie. Swoją zamkowością, ciężarem, ciemnością, wielkością. Dzięki walorom zewnętrznym to mimo wszystko najlepszy kościół Lizbony, ale św. Roch bardzo blisko (klasztor Hieronimitów wyprzedza oba bardzo mocno, ale to trochę inna kategoria). Po katedrze trochę pasteis w zakamarkach Alfamy.
Wreszcie udało się przejechać lizbońskim metrem. Dotarliśmy do Muzeum Calouste Gulbenkiana, milardera naftowego sprzed stu lat, który był zapalonym kolekcjonerem pięknych dzieł sztuki (zwłaszcza użytkowej). To najlepsze muzeum Lizbony i jedno z najlepszych, jakie w życiu widziałem. Gulbenkian żył hasłem "only the best is good for me" - kolekcjonował tylko przedmioty wyjątkowe, piękne, sama wartość historyczna jeszcze nic dla niego nie znaczyła. I faktycznie to muzeum jest niesamowicie gęste, treściwe - nie ma tutaj przypadkowych eksponatów, na każdym chce się zawiesić oko, mimo że jest ich mnóstwo. Klimatyczny Ruisdael, sztuka islamska, piękne księgi, arcydzieła Rene Lalique'a, chińszczyzny i japońszczyzny, Rembrandt - tylko parę haseł na szybko.
Powróciliśmy faktycznie do Muzeum Orientu, również świetnego miejsca. Cieszę się, że mogłem na spokojnie jeszcze raz je przejść. Ciągle można by tam spędzić więcej czasu, ale tym razem ograniczyło nas zmęczenie.
Nadludzkim wysiłkiem dotarliśmy jeszcze do Pałacu Ajuda na obrzeżach miasta. To ostatnia siedziba królewska królów Portugalii, przez ostatnie 50 lat królestwa. Z zewnątrz trochę nudny klasycyzm, w środku zaczyna się jak standardowy królewski pałac bez jakiegoś większego polotu, ale w pewnym momencie sale zaczynają się robić niemożliwie pełne przepychu, no i wydają się nie kończyć. Wciąż może brakuje mu takiej unikalności wśród innych pałaców świata. Ale piękny.
Aperitif ostrygowy w lokalu z najwolniejszą obsługą, jaką chyba w życiu spotkałem, a potem prosta kolacja bifanowa w miejscu z pierwszego pełnego dnia. I jeszcze wyskok do multitapu koło katedry, żeby symbolicznie zaliczyć portugalskie piwo, 3 z browaru Fermentage, jedno z jakiegoś innego. Bardzo dobry helles, znakomite APA, przeciętna AIPA i nieudany porter - oto bilans portugalskiego kraftu. Ta APA naprawdę zaskoczyła. Ale zostanę przy winie.
5 dni na Lizbonę (plus jeden wieczór) to raczej minimum niż za dużo. Gdyby otwarte były Museu de Arte Antiga i Museu do Azulejo, mogłoby to być za mało, żeby zwiedzić wszystko w miarę spokojnie. Przy wszystkich atrakcjach otwartych zalecałbym 6 pełnych dni. Albo 5, ale takich z rygorystycznie wczesnym wstawaniem. I przyjazd poza sezonem upałów. To bardzo dużo na jedno miasto i to wiele mówi o wartości Lizbony. Choć częściowo ta liczba wynika z faktu, że Lizbona jest jednak mocno rozstrzelona - parę kluczowych atrakcji jest w sporym oddaleniu od centrum, a parę innych w potężnym oddaleniu. Komunikacja zbiorowa jest niby wszechobecna, ale czasem nawet przejście od końcowej stacji do celu potrafi być upierdliwe przez słabą urbanistykę - liczne przejścia podziemne i nadziemne. No i te różnice poziomów też wszystko wydłużają. I tłumy na chodnikach.
Zdecydowanie przydałoby się tu wrócić. Co najmniej żeby odwiedzić te dwa muzea, kiedy już się otworzą, i wrócić do klasztoru Hieronimitów, jednego z lepszych kawałków architektury, jakie widziałem. Ale nie obraziłbym się też na powrót do paru knajp, do paru pastelerii, do muzeum Gulbenkiana, na Alfamę i nawet na tę męczącą Baixę.
SPIS ZDJĘĆ
**** cud Europy
*** top europejski
** atrakcja rangi europejskiej (top krajowy)
* atrakcja rangi krajowej (top regionalny)

























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Komentarze
Prześlij komentarz